Kết Nối Học Sinh Với Lớp Học

Nguyên tắc 1

Giúp học sinh kết nối với việc học xung quanh mình

Vai trò của bạn không phải là trực tiếp giáo dục học sinh. Vai trò của bạn là giúp học sinh học từ môi trường giáo dục mà các em đang tham gia, bao gồm giáo viên, các hoạt động, tài liệu học tập, và những học sinh khác.

Điều đó có thể bao gồm việc giúp học sinh chú ý đến giáo viên, tìm đúng trang, hiểu hướng dẫn, theo dõi phần làm mẫu, sắp xếp tài liệu, xác định nên bắt đầu từ đâu, xử lý một tình huống khó khăn hoặc tham gia làm nhóm. Bạn có thể cần giải thích, làm mẫu, đưa ra gợi ý hoặc điều chỉnh cách hỗ trợ. Dù bạn làm gì, mục đích vẫn là giúp học sinh kết nối với việc học đang diễn ra trong lớp, chứ không phải thay thế trải nghiệm đó.

Trọng tâm là hướng sự chú ý của học sinh và giúp các em tự tìm cách giải quyết vấn đề. Khi giáo viên đang nói, bạn giúp học sinh tập trung lắng nghe những gì giáo viên đang trình bày. Khi các em có câu hỏi, bạn giúp các em xác định nên tìm câu trả lời ở đâu và bằng cách nào. Khi các em mắc lỗi, bạn giúp các em nhận ra điều gì đã xảy ra và khuyến khích các em tự quyết định nên thử làm gì tiếp theo.

Tất nhiên, đây là những điều chúng ta hướng tới. Không phải lúc nào cũng có thể thực hiện được như vậy. Đôi khi học sinh sẽ cần một lời giải thích trực tiếp, được sửa lỗi hoặc nhận ngay một câu trả lời. Mục tiêu không phải là hạn chế sự hỗ trợ. Mục tiêu là hỗ trợ theo cách giảm thiểu mức độ bạn can thiệp, đồng thời tăng tối đa khả năng học sinh kết nối với những cơ hội học tập xung quanh mình.

Nguyên tắc 2

Hỗ trợ ở mức cần thiết, không hơn

Mục tiêu là giúp học sinh học từ giáo viên, bạn bè, và lớp học xung quanh. Điều đó không phải lúc nào cũng khả thi. Sẽ có những lúc bạn cần trực tiếp can thiệp và hỗ trợ. Vấn đề không phải là có nên giúp hay không, mà là vào thời điểm đó, học sinh cần bạn hỗ trợ đến mức nào.

Xác định mức hỗ trợ phù hợp thực sự là một nghệ thuật. Ở một thái cực, bạn có thể làm thay mọi việc cho học sinh. Bài tập có thể được hoàn thành, nhưng học sinh lại có rất ít cơ hội để tự mình học hỏi. Ở thái cực còn lại, bạn có thể chỉ đưa ra một vài gợi ý nhưng vẫn kỳ vọng học sinh làm được nhiều hơn khả năng hiện tại của các em. Khi đó, các em có thể trở nên thất vọng, dần mất động lực và không còn tham gia vào quá trình học tập.

Mục tiêu là tìm được khoảng cân bằng giữa hai thái cực đó: hỗ trợ đủ để học sinh tiếp tục tham gia và tiến bộ, nhưng không đến mức bạn làm mất đi cơ hội để các em tự mình thực hiện và học hỏi.

Điều này bắt đầu từ việc hỗ trợ học sinh dựa trên khả năng hiện tại của các em, chứ không phải dựa trên mức độ mà bạn mong muốn các em đạt được. Đôi khi, bạn có thể bắt đầu bằng một gợi ý nhẹ rồi tăng dần mức hỗ trợ cho đến khi học sinh có thể tự tiếp tục. Khi khác, bạn có thể nhận thấy rằng học sinh cần được hỗ trợ trực tiếp hơn ngay từ đầu. Khi hiểu học sinh hơn, bạn sẽ dần nhận ra rõ hơn các em cần gì trong những tình huống khác nhau.

Khi đã tìm được mức hỗ trợ phù hợp, hãy tìm cơ hội để giảm dần mức hỗ trợ đó. Bạn có thể từng bước lùi lại ngay trong quá trình thực hiện một nhiệm vụ hoặc qua một chuỗi nhiệm vụ tương tự. Một việc hôm nay cần bạn làm mẫu đầy đủ thì lần sau có thể chỉ cần một lời nhắc, và cuối cùng học sinh có thể tự thực hiện mà không cần hỗ trợ.

Tính độc lập không có nghĩa là học sinh không bao giờ cần được giúp đỡ. Điều đó có nghĩa là mức độ hỗ trợ thay đổi theo khả năng của học sinh: bắt đầu từ khả năng hiện tại của các em, cung cấp đúng những gì các em cần, rồi dần giảm sự hỗ trợ khi các em có thể tự mình xử lý nhiều hơn.

Nguyên tắc 3

Làm theo sự dẫn dắt của giáo viên

Khi làm việc gần gũi với một học sinh, bạn có thể hiểu các em rất rõ. Sự hiểu biết đó rất có giá trị. Tuy nhiên, giáo viên có một dạng chuyên môn khác. Họ hiểu mục đích của bài học, những gì học sinh cần học và cách toàn bộ lớp học vận hành. Sau cùng, giáo viên là người hiểu rõ nhất lớp học của mình và là người chịu trách nhiệm dẫn dắt lớp.

Vai trò của bạn là giúp học sinh tham gia vào những gì giáo viên đã lên kế hoạch. Bạn có mặt để hỗ trợ những gì đang diễn ra. Bạn không có mặt để hướng dẫn giáo viên, chỉ đạo cách họ làm việc, hoặc làm bất cứ điều gì làm suy giảm thẩm quyền chính đáng của họ trong việc dẫn dắt lớp học. Mọi điều chỉnh đáng kể đối với trải nghiệm học tập cần được thực hiện với sự hiểu biết và chấp thuận của giáo viên.

Hãy đầu tư vào mối quan hệ này. Tìm hiểu nề nếp, ưu tiên và kỳ vọng của giáo viên. Hỏi giáo viên muốn bạn tập trung vào điều gì và tìm những thời điểm phù hợp để chia sẻ những gì bạn quan sát được. Hãy cho họ biết khi một chiến lược có hiệu quả, khi điều gì đó tạo ra trở ngại hoặc khi học sinh đã có thể tự thực hiện nhiều hơn.

Tôn trọng thẩm quyền của giáo viên không có nghĩa là im lặng hoặc thụ động. Điều đó có nghĩa là đóng góp hiểu biết của bạn theo cách hỗ trợ giáo viên, củng cố mối quan hệ và giúp mọi người cùng hướng tới những mục tiêu chung.

Bạn là khách trong lớp học của giáo viên, đồng thời là thành viên của nhóm hỗ trợ học sinh. Thực hiện tốt vai trò này đòi hỏi bạn phải hiểu và tôn trọng cả hai khía cạnh đó.

Nguyên tắc 4

Trở thành một phần của cộng đồng lớp học

Mỗi lớp học đều có văn hóa riêng. Mỗi lớp có những nề nếp, mối quan hệ, kỳ vọng và cách thức riêng trong giao tiếp cũng như tham gia các hoạt động. Khi bước vào một lớp học, bạn cần hiểu văn hóa của lớp và tìm được vị trí phù hợp của mình trong đó.

Bạn không có mặt ở đó để cố tỏ ra như mình vô hình. Bạn là một người lớn trong lớp học có nhiều học sinh khác, vì vậy việc các em chú ý đến bạn, trò chuyện với bạn và đôi khi nhờ bạn giúp đỡ là điều hoàn toàn tự nhiên. Hãy thân thiện. Trả lời câu hỏi và tham gia trò chuyện khi phù hợp. Hãy làm theo sự hướng dẫn của giáo viên và bảo đảm rằng những tương tác của bạn phù hợp với những gì giáo viên mong đợi và cho phép.

Cách bạn tương tác với những người còn lại trong lớp sẽ ảnh hưởng đến học sinh mà bạn hỗ trợ. Nếu bạn tách biệt với mọi người và chỉ nói chuyện với học sinh đó, hai người có thể nhanh chóng trở thành một “hòn đảo” giữa lớp học. Khi đó, sự hiện diện của bạn có thể khiến học sinh càng trở nên nổi bật, đồng thời khiến các em khó hình thành những mối quan hệ tự nhiên với bạn bè hơn.

Khi bạn trở thành một phần của cộng đồng lớp học, sự hiện diện của bạn sẽ ít tạo cảm giác rằng một học sinh nào đó đang khác biệt. Các học sinh khác có thể tiếp cận và tương tác với cả hai bạn một cách tự nhiên hơn, còn học sinh bạn hỗ trợ vẫn duy trì sự kết nối với mọi người và những hoạt động đang diễn ra xung quanh.

Trở thành một phần của cộng đồng lớp học không làm giảm trách nhiệm của bạn đối với học sinh. Ngược lại, điều đó giúp bạn thực hiện trách nhiệm ấy hiệu quả hơn. Bằng cách xây dựng những mối quan hệ phù hợp với mọi người trong lớp, bạn tạo thêm nhiều cơ hội để học sinh kết nối với cộng đồng xung quanh mình.

Nguyên tắc 5

Ghi chép công việc và thực hiện trách nhiệm giải trình

Hãy thiết lập một hệ thống đơn giản, đã được thống nhất để ghi lại những gì diễn ra trong ngày học. Nếu nhà trường hoặc tổ chức đã có một hệ thống chính thức, hãy sử dụng hệ thống đó. Nếu không, một bản ghi chép ngắn theo dạng tường thuật cũng có thể là đủ. Điều quan trọng là công việc của bạn phải minh bạch và những người có liên quan không phải tự đặt câu hỏi về những gì đang hoặc không đang diễn ra trong lớp học.

Bản ghi có thể bao gồm mô tả ngắn về ngày học của học sinh, một mức đánh giá đơn giản cho biết các em chưa đạt, đạt hoặc vượt mức kỳ vọng trong những lĩnh vực đã thống nhất, các nhiệm vụ đã hoặc chưa hoàn thành, cùng những khó khăn hoặc thành công đáng chú ý. Hình thức ghi chép sẽ tùy thuộc vào bối cảnh, nhưng cần đủ thực tế để có thể sử dụng nhất quán, lý tưởng nhất là hằng ngày.

Hãy thống nhất trước ai sẽ nhận thông tin này và thông tin sẽ được chia sẻ như thế nào. Những người này có thể bao gồm giáo viên lớp, giáo viên hỗ trợ học tập, người giám sát của bạn hoặc cha mẹ học sinh. Mọi trao đổi phải tuân theo chính sách của nhà trường và các kênh đã được thống nhất. Hãy trao đổi với giáo viên trước khi chia sẻ thông tin với bất kỳ ai chưa được phê duyệt từ trước.

Ghi chép không chỉ dành cho người khác. Đây cũng là cơ hội thường xuyên để bạn nhìn lại ngày học đã diễn ra như thế nào, điều gì có ích, điều gì không, và liệu sự hỗ trợ của bạn có tiếp tục tập trung đúng mục đích hay không. Theo thời gian, những ghi chép này cũng có thể giúp bạn nhận ra những xu hướng khó thấy nếu chỉ xem xét từng ngày riêng lẻ.

Trách nhiệm giải trình không nhất thiết phải là một hệ thống dữ liệu phức tạp hoặc nhiều trang giấy tờ. Điều đó có nghĩa là rõ ràng, minh bạch, và chủ động cung cấp thông tin về những gì bạn đang làm và những gì học sinh đang trải qua.

Nguyên tắc 6

Đặt mối quan hệ làm nền tảng

Nguyên tắc cuối cùng này có thể là nguyên tắc quan trọng nhất trong tất cả. Mối quan hệ là nền tảng của mọi hoạt động hỗ trợ hiệu quả, trong bất kỳ bối cảnh nào, và hỗ trợ một-một trong lớp học cũng không phải là ngoại lệ.

Việc bạn có mặt ở đó cho thấy học sinh cần một người đồng hành. Điều đó không nhất thiết chỉ có nghĩa là các em cần một người giúp mình làm việc gì đó. Các em cũng cần một người hỗ trợ mình, và giữa hai vai trò này có một sự khác biệt quan trọng.

Giúp đỡ có thể mang tính kỹ thuật. Bạn giải thích một hướng dẫn, đưa ra gợi ý để học sinh biết cách phản hồi, hoặc giúp các em hoàn thành một nhiệm vụ. Còn hỗ trợ lại mang tính quan hệ. Điều đó có nghĩa là trở thành một người mà học sinh có thể tin tưởng: một người đáng tin cậy, nhất quán và thực sự quan tâm đến các em. Bạn tìm hiểu điều gì khiến các em vui, điều gì khiến các em sợ hãi, điều gì giúp các em tự tin, và trong những tình huống nào các em có thể cần được hỗ trợ, đôi khi là trước cả khi chính các em nhận ra mình đang cần giúp đỡ.

Việc xây dựng mối quan hệ này cần thời gian. Hãy tìm hiểu sở thích, điểm mạnh, nỗi lo, và cách các em giao tiếp. Hãy chú ý đến những điều thu hút các em và những điều khiến các em thu mình lại. Hãy dành cho học sinh sự quan tâm và tôn trọng tích cực, vô điều kiện — điều cốt lõi trong bất kỳ mối quan hệ trị liệu nào: luôn cho các em cảm nhận rằng mình được coi trọng và chấp nhận, kể cả trong những ngày khó khăn.

Mối quan hệ này không phải là một phần bổ sung có cũng được mà không có cũng không sao trong công việc hỗ trợ. Chính nó làm cho công việc thực tế trở nên khả thi. Khi học sinh tin tưởng bạn, các em sẽ dễ dàng yêu cầu sự giúp đỡ, mạnh dạn thử sức, chấp nhận mắc lỗi, tiếp nhận hướng dẫn và tự tin hơn khi tham gia vào việc học cũng như xây dựng các mối quan hệ xung quanh mình.